7 Aralık 2017 Perşembe

BİR CEZA AVUKATININ ANILARI


BİR CEZA AVUKATININ ANILARI

Faruk Erem

2000

Murat Kitabevi

11. Baskı - Mart 2017

95 sayfa


1960-1970 yıllarında geçiyor bu anılar.

Tatsız tutsuz hikayeler.

Mesela bir hakim var. Karşısında biri suçlu, diğeri suçsuz iki sanık. Hakim suçsuz olanın suçlu olduğuna kanaat getirip idam cezasına hükmediyor. Yıllar sonra gerçekten suçlu olanla karşılaşıyor:"Hakim bey, o suçu ben işlemiştim." diyor adam. Hakimi düşünün şimdi.

İdam gerçekten korkunç bir uygulama. Olmaması gereken bir cezalandırma şekli. Neyse ki ülkemizde yok.

Bir avukat olarak düşünüyorum, müvekkilim için idam kararı veriliyor mesela. Ovv yoo düşünemedim.

Kitaptaki başka bir anı:

Bir köy yeri var. Buradaki genç karı kocanın bir çocuğu oluyor. Çocuk sürekli ağlıyor. Köyün imamına danışıyorlar. İmam diyor ki:"Çocuğun içine cin girmiş, göle götürün, suya sokun, susunca çıkarın, cin de çıkmış olur." Anne yapıyor imamın dediğini, çoçuğu göle sokuyor, susunca çıkarıyor, ama tabi çocuk ölmüş. Anne hapse giriyor.

Kan davaları, hapiste intiharlar, idamlıklar, cahillikten kaynaklanan suçlar...

Mahkemenin bir hakim tarafını, bir de sanık tarafını anlatıyor. Sanıkları oraya getiren hayat hikayelerinden bahsediyor. Genellikle fakir, sefil insanlar. Hakim tarafında da zaman zaman verdikleri yanlış kararlar.

Faruk Erem'in hukuk fakültelerinde öğrencilere söylenen meşhur bir lafı vardır: "Suçluyu kazıyınız altından insan çıkacaktır." İşte bu insan hikayelerini anlatıyor daha çok.

1 Aralık 2017 Cuma

İÇTEN DIŞA


İÇTEN DIŞA

Daha İyi Yaşamak, Öğrenmek ve Sevmek

Dadi Janki

Phoenix Yayınevi

1. Basım - Haziran 2016

134 sayfa


İstanbul Anadolu Adliyesi'ndeki kitapçıdan aldım bu kitabı. Yüzlerce hukuk kitabı ve kanunun arasından bu dikkatimi çekti. Çekiyor bu tarz beni ama bir türlü tatmin olamıyorum okuduklarımdan.

*

Özetle diyor ki, her şey içimizde.

"İçimde ne olup biterse hayatıma da yansır." sf.55

Kişi önce kendi mutlu olmalı ki dışarıya yansıtabilsin. 

Üzüntü, kaygı, korku gibi hisler doğal değilmiş.

"Eğer acı çekmek, insan mizacının doğuştan gelen bir özelliği değilse, o halde acı kesinlikle yok edilebilir." sf.9 

İnsan kötülüklerden, endişeden arınmış, saf, huzurlu ve sevgi dolu olmalı. 

İyi güzel olalım da NASIL?

Nasıl'ından bahsetmiyor işte. Emir ve tavsiye kipleri kullanıyor genelde.

"Olumsuzluğunuzla yarattığınız krizden kendinizi kurtarın." sf.21

"Üzüntüyü bile bile yaşamak akılsızca bir eylemdir. Bunu çok iyi hatırlayın. Bir şey için üzüldüğünüzde bunun anlayış eksikliği yüzünden olduğunu hatırlayın." sf.23

"İyi şeyler düşünün, iyi şeyler yapın."  sf31

"Huzur, mutluluk, kabul etme ve nezaket gibi olumlu his ve düşüncelerde kalın." sf.42

"Kalbimiz temiz olmalı. İçine batmış herhangi bir diken, geçmişten gelen bir acı varsa, bitmeli." sf.104

"Hislerimi kontrol etmeliyim.(...) İçimde herhangi bir bencil his var mı diye kontrol etmeli ve varsa onu yok etmeliyim." sf.105

*

İyi güzel diyor da bunları nasıl becerebileceğimizi söylemiyor. Hatta diyor ki , çok fazla düşünmeyin.

 "Çok fazla düşünmeye gerek yoktur, çok fazla düşünmek deneyimin önünde engeldir." sf.13

*

Tanrı sevgisi ile bağlıyor konuyu.

"Tanrı'ya çok sevgi duyun. Kalbinizi Tanrı'ya açın ve Tanrı'yı Anneniz, Babanız, Dostunuz, Sevgiliniz, her şeyiniz yapın; çünkü bu deneyimle fazlasıyla mutlu olursunuz. O zaman ruh farklı bir şarkı söyler.'Tanrı Üzüntüyü Yok Eden'dir." sf.110

Peki.

AŞKA VE KADINLARA DAİR


AŞKA VE KADINLARA DAİR

Aşkın Metafiziği

(Über die Weiber) (Parerga und Paralipomena II); Metaphysik der Geschlechtsliebe (Die Welt als und Vorstellung)

Arthur Schopenhauer

(1788-1860)

Çeviren: Ahmet Aydoğan

Say Yayınları

9. Baskı - 2017

80 sayfa


Çok sinir bozucu.

Bir kadın olarak bu kitabu soğukkanlılıkla okuyabilmek mümkün mü? 

Bir erkek olarak da mümkün olmayabilir, sonuçta ananız bacınız kadın.

*

Schopenhauer kadınlar hakkında vermiş veriştirmiş. 

Kendisi çok eşliliği savunuyor. Tabii yalnızca erkekler için. Zinayı da yine erkek için doğal buluyor. Kadının her zaman bir vasiye ya da gözetmene ihtiyaç duyduğunu, mahkemede kadının tanıklığı yerine erkeğin tanıklığının daha muteber olduğunu söylüyor.

Ayrıca diyor ki:

"Kadınlar bütün hayatları boyunca koca çocukturlar." sf.8

"Kadınlar, bütün hayatları boyunca çocuk kalırlar, çünkü her zaman içinde bulundukları ana sıkı sıkıya bağlı kalarak sadece kendilerine en yakın olanı, olmak üzere olanı görürler, gerçek yerine bir şeyin görünüşüne teslim olurlar ve en önemli işlere karşı önemsiz şeyleri tercih ederler." sf.10

"Kadınlar zihni bakımdan dar görüşlüdürler." sf.10

"Kadınlar adalet, dürüstlük ve vicdanla ilgili meselelerde erkeklerden daha aşağıdır." sf.12

"Kadın mizacındaki temel kusurun adalet duygusundan yoksunluk olduğu görülecektir. Bu esas itibariyle muhakeme kabiliyetindeki ve düşünme melekesindeki zayıflıktan kaynaklanır, fakat aynı zamanda kısmen tabiatın onlara daha zayıf cins olarak tahsis ettiği konuma kadar götürülebilir. Onlar, bu konumları gereği kuvvete değil fakat kurnazlığa bağımlıdırlar. Bu yüzdendir ki içgüdüsel olarak desise ve kurnazlığa yatkındırlar ve yalan söylemeye karşı iflah olmaz bir temayüle sahiptirler."sf.12

"Mükemmelen dürüst ve güvenilir, ikiyüzlülüğe yahut riyakarlığa yüz vermeyecek bir kadın belki de tasavvur edilemez." sf.13

"İki kadının tanışırken birbirlerine, iki erkeğin benzer bir durumda göstereceğinden daha büyük bir ihtiyat ve riyakarlıkla davranmaları bilinen bir husustur." sf.15

"Onlara güzel demek yerine estetikten yoksun cins demek daha doğru olurdu. Ne müzik ne şiir ne de güzel sanatlar için gerçek anlamda bir duygu ve duyarlığa sahiptirler.". sf.16

"Kadınların mizacında, doğalarının en derinlerinde her şeyi erkeği elde etme aracı olarak görme temayülü kökleşmiştir ve başka herhangi bir şeye alakası her zaman asılsız, taklidi bir alakadır, esasen amaçlarına eriştirecek yosmalık, yapmacık ve kandırmacadan müteşekkil dolambaçlı bir yoldan başka bir şey değildir." sf.17

"Kanunlar kadınlara erkeklerle eşit haklar bahşettiğinde onlara aynı zamanda erkeklere özgü bir akıl gücü de kazandırmış olmalıydı." sf.22

"Bütün kadınlar savurganlığa meyyaldir, dolayısıyla mevcut her servet onların ahmaklığından korunmalıdır." sf.29

*

Kitabın  "Cinsel Aşkın Metafiziği" adlı ikinci bölümünde aşkın gelecek nesli oluşturduğu için önemli olduğunu, bütün aşk serüveninin gerçek amacının bir çocuk dünyaya getirmek olduğunu anlatıyor. 

"İki sevgilinin yekdiğerine giderek artan muhabbeti gerçekte ileride ebeveynleri olacakları bu yeni varlığın yaşama iradesidir; arzu dolu bakışlarının buluşmasında yeni bir varlığın hayat kıvılcımı tutuşur." sf.39

Schopenhauer'e göre erkek kadında şunlara bakarmış:

1) Yaş (18-28 arası)
2) Sağlık
3) Kemik yapısı
4) Belli bir tombulluk
5) Güzel çehre

Kadınların erkekte tercihi ise 30-35 yaş arası olması, güç, cesaret, erkeksi olmak, irade sağlamlığı, kararlılıkmış.

*

Şunu sormak istiyorum:

Bu kadınlar size ne etti kardeşim?

KAÇIRDIKLARIMIZ


KAÇIRDIKLARIMIZ

Yaşanmamış Hayata Övgü

(Missing Out )

( In Praise of the Unlived Life)

Adam Phillips

2012

Çeviren: Selin Siral

Metis Yayınları

5. Basım - Ocak 2017

161 sayfa


Çok da bir şey kaçırmamışız.

Ben örneğin bu kitabı bugüne kadar okumayarak çok da bir şey kaçırmamış olduğumu düşündüm. 

Hatta okuduktan sonra "Ne okudum ben şimdi?" dedim. 

Daha önce üzerine hiç düşünmediğim konular hakkında (hüsran, kavrayamamak, yanına kar kalmak, çıkıp gitmek, tatmin, deli rolü) yazar yorumlarını, görüşlerini, aklına takılanları çeşitli edebiyat eserlerinden alıntılar yaparak yazmış.

*

Diyor ki Hüsran Üzerine:

"Şayet birisi sizi tatmin edebiliyorsa, hüsrana da uğratabilir. Sadece tatmin edebilen biri hüsrana uğratabilir sizi." sf.22

"Aşık olduğunuz insan aslında rüyalarınızın erkeği ya da kadınıdır; daha tanışmadan önce onu hayal etmişsinizdir.(...) O kişiyi o denli net bir biçimde ayırt edebilmenizin sebebi onu bir anlamda zaten tanıyor olmanızdır; onu bunca zamandır beklemiş olduğunuz için ezelden beri tanıyormuşsunuz gibi gelir." sf.24

Kavrayamamak Üzerine:

"Kimse bir şeyi -yapılan espriyi, ne dendiğini, neler döndüğünü- kavrayamayan kişi olmak istemez. Kavranamayan şey yine bir arzu nesnesidir. Onu istediğimiz için kavramak isteriz. İstediğimiz, esprinin verdiği hazdır, bu haz esprinin komik gelmemesinden kaynaklanıyor olsa bile. Her koşulda kavramamız gerektiğini düşünürüz." sf.37

"Kavramamak çoğunlukla dışarıda bırakılmak anlamına gelir. Dışında kaldığımız şey kavrayanlardan müteşekkil grup ve kavramanın sağladığı hazdır." sf.37

"Var olan tek fobi kendini bilme fobisidir. (...) Kim olduğumuz her daim ziyadesiyle gözümüzü korkutur." sf.38


Yanına Kar Kalmak Üzerine:

"Size ait olmayan bir şeyi alırsanız ve bu yanınıza kar kalırsa o şeyle ne yapabileceğinizi bulmanız gerekir. Kurallar onları çiğnemek mümkün değilse bir anlam ifade etmez." sf.80

"Searle insanları ulus-devletleri için ölüme yollamanın hükümetlerin yanına 'organize şiddet tekeli' vasıtasıyla kar kaldığını söyler." sf.85


Çıkıp Gitmek Üzerine:

"Okur hep  başka bir yerde olmak, en azından kendi düşüncelerinde kaybolmak ister. Her okumada bir kaçış kipi vardır." sf.96

"Çekip gittiğimizde, sanki çok biliyoruzdur: Kalırsak ne olacağı hakkında, bilebileceğimizden çok daha fazlasını biliyormuş gibi davranırız." sf.99

"Bazen -belki de çoğunlukla- deneyimlediklerimizden ziyade deneyimlemediklerimiz hakkında daha fazla şey bildiğimizi düşünürüz; deneyim yaşamama tecrübesine taktığımız ad 'hüsran'dır." sf.101

"İnsan ancak bir durumdan kurtulamadığı, çıkıp gidemediği takdirde ne olacağını bildiğini düşünüyorsa çıkıp gitmeye kalkışır." sf.105

"Çıkıp gitmek, kalırsak ne olacağı hususunda tahmin yürütmeyi içerir ve bu tahmin neleri kaçıracağımızla ilgili bir hikayedir her zaman." sf.106

"Neden yaşamadığımız olaylar hakkında yaşadıklarımızdan daha fazla şey biliyormuş gibi görünürüz? Çünkü çıkıp gitmeyi sadece bu mümkün kılar." sf.108


Tatmin Üzerine:

"Tatmin gerçekleşmeden önce zihnimizde vuku bulur." sf.115

"Çocuk, karnı acıktığında kendisini tatmin edecek nesnenin kontrolünün onda olmadığını anlamaya başlayınca, buna çare olarak memeyi hayal eder." sf.137



Deli Rolü Üzerine:

"Delilik ve deliymiş gibi davranmak bariz biçimde hüsranla, kavrayamamakla, yanına kar kalmakla ve tatminle ilintilidir." sf.139

"Deli rolü yapmak insanların ilgisini başka türlü çekmekle alakalıdır.(...) Tiyatro deliliğin panzehiri olmuştur." sf.145

"Delilerle ilgili bizi dehşete düşüren şey öngörülemez olmalarıdır." sf.147


Dedim ya, daha önce hiç bu kavramlar üzerine düşünmemiştim. Yazar bunları düşündürmekle kalmayıp bir de garip gureba sorular sormuş:

Örneğin:

"Kavramak bize bir çeşit haz veriyorsa, kavrayamamanın, dışarıda bırakıldığımız ya da hiçbir fikrimizin olmadığı durumların getireceği hazlar nelerdir?" sf.47

"Kitaplar bizim okumamızdan ne öğrenir?" sf.51

"Tatminin ne olduğunu zaten biliyorken, neye benzediğini nasıl keşfedebilirsiniz ki?" sf.117

"Kimse anlamıyorsa delinin sarf ettiği sözler söz müdür?" sf.161

*

Ne bileyim ben?

*

Son olarak kitapta gördüğüm şu şiiri eklemek isterim:

sf.96

20 Kasım 2017 Pazartesi

ERMİŞİN BAHÇESİ



ERMİŞİN BAHÇESİ

(Le Jardin Du Prophete)

Halil Cibran

1933

Çeviren: Kenan Sarıalioğlu

Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları

4. Basım - Eylül 2017

51 sayfa


Halil Cibran'ın Ermiş adlı kitabının devamı.

Ermiş'te, El Mustafa şehirden ayrılmak üzeredir. Ayrılmadan önce insanlara aşk, evlilik, çocuklar, suç ve ceza, yasalar, güzellik, ölüm...vb konularda görüşlerini aktarır.

Ermişin Bahçesi'nde El Mustafa, anne babasının öldüğü topraklara gelir. Müritleri de yanındadır. Onlara çeşitli konular hakkında görüşlerini anlatır. 

(Ancak sonra müritleri gider. Çünkü "Sözlerini anlamadıkları için yürekleri uzaklaştı ondan." sf.37)

Örneğin der ki:

"Uykularınızda büyür, düşlerinizde yaşarsınız dolu hayatınızı. Çünkü gecenin dinginliğinde edindiklerinize şükranla geçirirsiniz bütün günlerinizi.
Çoğu zaman geceyi bir dinlenme vakti olarak düşünür ve anlatırsınız, oysa gerçekte gece bir arayış ve buluş vaktidir." sf.17

"Sabah güneşinin bir çiy damlasındaki imgesi güneşin kendisinden daha az değildir. Hayatın ruhunuzdaki yansıması da hayatın kendisinden daha az değildir.

Karanlıklar üstünüze çöktüğünde, şöyle deyin: 'Bu karanlıklar henüz doğmamış şafaktır; her ne kadar gecenin doğum sancıları içime dolsa da, tepelere doğan şafak bana da doğacaktır."sf.23

"Anlayamadığınız Tanrı'dan daha az söz etmeniz, anlayabileceğimiz birbirimizden daha çok söz etmemiz daha akıllıca olurdu." sf.30

"Verecek kimse bulamayan bir zenginin kederi
Daha ağırdır elleri boş bir dilencinin acısından." sf.41

ERMİŞ


ERMİŞ

(The Prophet)

Halil Cibran

1923

Çeviren: Ayşe Berktay

Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları 

7. Basım - Haziran 2017

54 sayfa



El Mustafa, yıllarca kaldığı yerden ayrılmak üzeredir. Ayrılmadan önce de insanlara çeşitli konular hakkında bildiklerini anlatır. 

Örneğin aşk hakkında:

"Aşk sizi çağırdığı zaman, onu izleyin... Yolları zorlu ve dik olsa da." sf.6

*

Evlilik hakkında:

"Bırakın mesafeler olsun birlikteliğinizde.(...) Birbirinizi sevin ama aşkı pranga eylemeyin.

Birbirinizin tasını doldurun ama aynı tastan içmeyin. Birbirinize ekmeğinizden verin ama aynı somundan yemeyin. Şarkı söyleyip dans edin birlikte, eğlenin, ama yalnız başınıza olun ikiniz de.

Birlikte durun ama yapışmayın birbirinize." sf.8

*

Çocuklar hakkında:

"Onlar sizin sayenizde gelir ama sizden değildir. Sizinle birlikte olsalar da size ait değildir. Onlara sevginizi verebilirsiniz ama düşüncelerinizi değil... Zira kendi düşünceleri var onların." sf.9

*

Vermek hakkında:

"Veririm ama sadece hak edenlere dersiniz sık sık. Ne meyve bahçenizdeki ağaçlar böyle der ne de çayırlarınızdaki sürüler. Onlar yaşayabilmek için verir; çünkü vermekten kaçınmak yok olmaktır." sf.11

*

Konuşmak hakkında:

"Aranızda yalnız kalmak korkusuyla konuşkan insanları arayanlar var. Yalnızlığın sessizliği kendi çıplak özlerini gösterir onlara, bundan kaçarlar." sf.33

*

Ve daha pek çok konuda bilgece konuşur.

17 Kasım 2017 Cuma

TANRILAR OKULU


TANRILAR OKULU

(La Scuola degli Dei)

Stefano D'Anna

2006

İngilizceden çeviri: Nehir Ötgür

Sinedie Yayınları

443 sayfa


Tüm kitap boyunca yaşadığımız her şeyin bizden kaynaklandığı anlatılıyor.

*

Normal bir adam var, işinde gücünde. İlişkileri pek yolunda gitmiyor. Sonra "Dreamer" ile tanışıyor. Dreamer ona bir çeşit yaşam koçluğu yapıyor. Bu açıdan kişisel gelişim kitabı aslında.

Lupelius adlı filozofun 9. yüzyılda yazılmış bir kitabı varmış, adı Tanrılar Okulu. Bu kitabın da öğretilerinden alıntılarla devam ediyor kitap.

*

Hallac-ı Mansur demiş ya "Ben Tanrıyım." diye.

Kastettiği aslında herkeste ve her şeyde Tanrı'yı ya da Tanrıdan bir parça gördüğü idi.

Bu kitapta daha da ileri gidiliyor. "Ben Tanrı'yım ve seni de ben yarattım." gibi bir anlam çıkıyor.

"Çevrende var olan şeylerin tümünün asıl yaratıcısı sensin! Ne var ki, sen bunu unuttun." sf.57

"Dünya, senin onu düşlediğin gibidir; o bir aynadır. Dışarıda kendi dünyanı bulursun, yarattığın, düşlediğin dünyayı." sf.19

Bunu adeta kafaya tokmakla vura vura anlatıyor. Dreamer'ın tarzı bu, sert bir dili var biraz.

*

Hayatımızdaki olayların, yaşadığımız ıstırab ve felaketlerin  tek sorumlusunun bizzat kendimiz olduğunu söylüyor. 

Sık sık aynı olayları yaşamanın da bununla bağlantılı olduğunu anlatıyor:

"Yaşantında her şey tekrar ediyor... Aynı olaylar defalarca aynı şekilde yaşanıyor, çünkü onları değiştirmek istemiyorsun. Yine şikayet ediyor, yine dünyayı suçluyor ve yine dışarıdan birilerinin seni incittiğine ya da sana felaket getirdiğine inanıyorsun." sf.42

"Olaylar, düşüncelerimizin ve oluş durumlarımızın gözle görünür halidir. (...) Tek gerçek ise onları yaratanın biz olduğumuzdur, olması için sürekli yakaran ve farkında olmadan olayları hayata geçiren biz..." sf.81

Tekrarlanan olaylar bize bizdeki bir meseleyi gösterirmiş. Bunu anlarsak ne mutlu.

"Eğer dış dünyamızda bir olay meydana geldiyse ve olayı yaratan oluş durumumuz ile olanı bağdaştıramazsak, değerli bir fırsatı kaçırırız demektir."sf.89


O kadar ki hiçbir olayın bizim rızamız olmadan gerçekleşmeyeceğini söylüyor. İşte bu yüzden düşünce en büyük güçtür diyor. 

Peki nasıl düzelteceğiz düşlerimizi/düşüncelerimizi?

Kendimizi gözlemleyerek.

"Dünya senin yansımandır. İnanışlarını altüst et, o zaman dünya bir gölge gibi senin peşinden gelecektir. Gerçeklik yeni bir görüntünün biçimini alacaktır." sf.61

Bir de hissettiğimiz olumsuz duyguları ifade etmemeye çalışmamızı öneriyor.

Hatta rol yapmamızı.

"Rol yapmayı öğren.(...) Stratejik olarak yaşamak, fırsatçılık demek değildir ve yalan söylemek anlamına da gelmez. Bu bir savaşçının kendi görünüşünü, dünyanın almaya hazır olduğu ve koşulların gerektirdiği şekilde uyarlayarak davranışlarına aktarma becerisidir.
Yalnızca stratejik olarak yaşayanlar ayakta kalabilirler. Rol yapmak özgürlüktür." sf.375

*

Peki biz manyak mıyız mutsuz olduğumuz şeyleri hayatımıza çekiyoruz?

Evet, bir miktar.

"Kişi kendisi için açık ve seçik olarak sadece sağlık, zenginlik ve esenlik diler. Kendisini gözleyebilseydi ve yüreğini duyabilseydi, aslında hiç durmaksızın bir olumsuzluk ezgisi söylediğini, yani endişelerden, sağlıksız imgelerden ve başına gelebilecek, belki de hiç gelmeyecek korkunç olayları beklemekten ibaret bir felaket duasıyla yakardığını işitebilecekti." sf.89